Muğla’da kürtaj, yasal olarak gebeliğin 10. haftası dolmadan, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından uygun donanıma sahip bir sağlık kuruluşunda yapılır. İşlem çoğunlukla vakum yöntemiyle, sedasyon (hafif uyutma) altında yapılır ve 10-15 dakika sürer. Hasta kısa bir dinlenmenin ardından aynı gün evine döner. Evli kadınlarda eşin, 18 yaşından küçüklerde velinin yazılı onayı gerekir. İşlemden önce gebelik haftası mutlaka ultrasonla doğrulanır.
Muayenede en sık karşılaştığım sorun, gebelik haftasının yanlış hesaplanması. Hastaların çoğu haftayı ilişki tarihinden sayıyor. Oysa gebelik haftası son adetin ilk gününden hesaplanır. Bu yüzden kendini 6 haftalık sanan bir hasta ultrasonda 8 haftalık çıkabiliyor ve yasal süreye çok az zaman kalmış oluyor. Diğer sık durum ise çok erken başvuru. Gebelik kesesi rahim içinde görülmeden işlem yapılmaz.
Kürtaj, rahim içindeki gebelik dokusunun ya da rahim iç zarının (endometrium) alınması işlemidir. Tıbbi adı rahim tahliyesidir. Kürtaj yalnızca isteğe bağlı gebelik sonlandırma için yapılmaz. Şu durumlarda da gerekebilir:
Türkiye’de isteğe bağlı gebelik sonlandırma, 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile düzenlenir. Gebelik süresi 10 haftayı doldurmamışsa kişinin isteğiyle kürtaj yapılabilir. Gereken onaylar şöyledir:
| Durum | Gerekli onay |
|---|---|
| 18 yaşını doldurmuş, bekâr | Yalnızca kişinin kendi yazılı onayı |
| Evli | Kişinin kendi onayı ve eşinin yazılı onayı |
| 18 yaşından küçük | Kişinin kendi onayı ve velisinin yazılı onayı |
| Vesayet altında | Kişinin, vasisinin onayı ve sulh hukuk hâkiminin izni |
10 haftayı geçmiş gebelikler isteğe bağlı olarak sonlandırılamaz. Bu süreden sonra ancak annenin hayatını tehdit eden bir hastalık ya da bebekte ağır bir sakatlık varsa, ilgili uzman hekimlerin raporuyla gebelik sonlandırılabilir.
Yasal sınır olan 10 hafta, son adetin ilk gününden itibaren sayılır. İlişki tarihine göre hesaplanan embriyo yaşı bundan yaklaşık 2 hafta küçüktür. Kesin hafta ultrasonla belirlenir.
İşlem genellikle gebelik kesesinin rahim içinde görüldüğü 5-6. haftadan sonra planlanır. Daha erken yapılan kürtajda küçük kese gözden kaçabilir ve gebelik devam edebilir. Ayrıca kesenin rahim içinde görülmesi, dış gebeliğin (rahim dışı gebelik) dışlanması için de gereklidir.
| Özellik | Vakum (aspirasyon) kürtaj | Klasik (kazıma) kürtaj |
|---|---|---|
| Yöntem | Dokular ince bir tüple emilerek alınır | Dokular metal aletle kazınarak alınır |
| Rahim ağzının açılması | Daha az genişletme gerekir | Daha fazla genişletme gerekir |
| Rahim duvarına etkisi | Daha az travma | Daha fazla travma |
| Kullanım | İlk 10 haftada tercih edilen yöntem | Günümüzde daha sınırlı kullanılır |
İşlemden sonraki ilk günlerde adet sancısına benzer kasık krampları ve hafif kanama ya da lekelenme olması normaldir. Bu şikâyetler çoğu zaman birkaç gün ile iki hafta arasında azalır.
İlk adet çoğunlukla işlemden 4-6 hafta sonra görülür. Yumurtlama ise bundan önce, ilk iki hafta içinde başlayabilir. Bu yüzden korunmasız ilişkide yeniden gebe kalmak mümkündür. Uygun korunma yöntemini işlem öncesinde ya da kontrolde hekiminizle konuşun.
Ultrason eşliğinde ve uygun koşullarda yapılan kürtajda ciddi sorun nadirdir. Yine de her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı riskler vardır:
Kürtaj ücreti her hasta için aynı değildir. Ücreti etkileyen başlıca etkenler şunlardır:
Kesin ücret, muayene ve ultrason sonrasında belirlenir. Karar verirken yalnızca ücrete değil, işlemin uzman hekim tarafından, ultrason eşliğinde ve uygun koşullarda yapılıp yapılmadığına bakmanızı öneririm.
Hasta bilgileri hasta hakları ve kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamında gizli tutulur. Yasal onay gerektiren durumlar dışında aileniz dahil hiçbir üçüncü kişiyle paylaşılmaz. İşlemin hangi kayıt sistemlerine işleneceği, işlemin yapıldığı kuruma göre değişebilir. Bu konudaki sorunuzu muayenede doğrudan sorabilirsiniz.
Sedasyon altında yapılan kürtajda hasta uyur ve işlem sırasında ağrı hissetmez. Uyandıktan sonra adet sancısına benzer kasık krampları olabilir. Bu kramplar genellikle birkaç saat ile birkaç gün içinde azalır ve standart ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Lokal anestezi uygulanırsa işlem sırasında hafif bir basınç ya da çekilme hissi olabilir.
Çoğu kadın işlemden sonraki gün masa başı işine dönebilir. İşlem günü anestezinin etkisi nedeniyle dinlenmek, araç kullanmamak ve önemli kararlar almamak gerekir. Ağır kaldırma ya da yoğun fiziksel efor gerektiren işlerde birkaç gün ara vermek uygundur. Kanama ya da ağrı artarsa dinlenme süresini uzatın ve hekiminize bilgi verin.
İlk adet genellikle işlemden 4-6 hafta sonra görülür. Rahim iç zarının yeniden kalınlaşması gerektiği için bu süre bazen uzayabilir. Yumurtlama ilk adetten önce başlayabileceği için korunmasız ilişkide yeniden gebe kalmak mümkündür. 8 haftayı geçen gecikmelerde gebelik için test yapılmalı ve kontrole gelinmelidir.
Ultrason eşliğinde, uygun koşullarda ve vakum yöntemiyle yapılan kürtaj, ileride gebe kalmayı genellikle etkilemez. Sorun çoğunlukla tedavi edilmeyen enfeksiyon ya da tekrarlayan kazıma işlemleri sonrası gelişen yapışıklıklarla ilişkilidir. Bu yüzden işlem sonrası kontrole gelmek ve enfeksiyon belirtilerini önemsemek gelecekteki gebelikler için önemlidir.
Hayır, kese rahim içinde görülmeden kürtaj planlanmaz. Gebelik çok erken olabilir ya da nadiren rahim dışında yerleşmiş olabilir. Bu durumda genellikle 1-2 hafta sonra ultrason tekrarlanır, gerekirse kanda beta-hCG (gebelik hormonu) takibi yapılır. Kasık ağrısı ya da kanama varsa beklemeden başvurulmalıdır.
Sedasyon ya da genel anestezi uygulanacaksa refakatçi getirmeniz önerilir. Anestezi ilaçları birkaç saat boyunca dikkat ve refleksleri etkileyebilir. Bu nedenle işlem günü araç kullanmamanız ve eve tek başınıza gitmemeniz gerekir. Evliyseniz eşinizin yazılı onayı gerektiği için onun da işlem öncesinde hazır bulunması süreci kolaylaştırır.
Kürtaj kararı verdiyseniz ya da düşük, gelişmeyen gebelik gibi bir nedenle işlem gerekip gerekmediğini öğrenmek istiyorsanız, gebelik haftasını kaybetmeden muayeneye gelmeniz önemlidir. Muayenede ultrasonla gebelik haftası ve yeri belirlenir, yasal şartlar ve işlem süreci sizinle birlikte planlanır.
Doç. Dr. Rüya Çinkılıç, Menteşe’deki muayenehanesinde Muğla ve çevresinden gelen hastalara gebelik takibi, jinekolojik muayene ve tedaviler, gebelik sonlandırma ve tüp bebek alanlarında hizmet vermektedir. Randevu için aşağıdaki butonu kullanabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Gebelik haftası, uygun yöntem ve işlem zamanı her hasta için muayene ve ultrason sonrasında hekim tarafından belirlenir.